Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Rehberlik ve Söylence

Erken ‘60’lı yıllar.
“Pir-i Rehberan” (Rehberlerin Piri) Halikarnas Balıkçısı ile dostluğu iyiden iyiye pekiştirmiştim. Hangi dilde olursa olsun, yazılarını ben daktilo ediyordum. Onun oturduğu “Merhaba” apartmanı ile benim oturduğum “Ekspres” apartmanının arası bir durak bile yok. Balıkçı’nın “kanatlı sayfaları”nı akşamdan alıyor, tape edilmiş olarak sabah evine bırakıyordum.
Tabii bu arada çeşitli konularda, özellikle tarih ve arkeoloji konularında söyleşiyorduk. Huyunu iyice öğrenmiştim, anlayışlı olmayanlarla kolay iletişim kuramıyordu. Onu, Chritoph Martin Weiland’ın ölümsüz başyapıtındaki “Abdera”lılar arasındaki Demokritos’a benzetiyordum. Bilinçsizler arasındaki bilginin durumu ne zordur!

Sözgelimi :
- Yeni haber var mı, dendiğinde:
- Neden yeni haber? diye sorulmazdı Balıkçı’ya.
Ben:
- Sen nereye dek biliyorsun, diyordum.
O:
- Hani Norveç fiyortlarında… deyince,
- Sovyet denizaltılarıymış onlar, diyordum.
Balıkçı üzülüyordu:
- Tüh!  Yine bir fırsat kaçırdık. Onlar eğer, uzay gemisi olsaydı, dünyamız birleşirdi…
 

Bir gün, bir İzmir gazetesinde okuduğum haberi ilettim ona:
- Bergama asklepionunda, kral Attalos’un sarayı bulunmuş!
Balıkçı:
- Neresini düzelteyim, diye başladı; “… bir kez Asklepion’da değil, Akropol’da, kral değil, konsil Attalos’un, sarayı değil evi. Üstelik yeni değil, 76 yıl önce bulundu Konsil Attalos’un evi…”


Ben, “kimbilir ben neleri yanlış biliyorum” diye düşündüm.
Güzel bir rastlantı, o günlerde, Turizm Bakanlığının İzmir’de IV. Dönem Rehber Kursu açılacaktı. Bir dizi sınav sonucu kursa yazıldım. İlk gün, ucu ucuna yetiştim derse. İTİA’nın dersin yapıldığı sınıfında, tek yer dışında her yer doluydu. İki kişilik sırada tek başına oturan aydınlık yüzlü bir genç kız, eliyle “gel, gel” etti. Yanına oturdum. (O genç kız, zamanla en yakın arkadaşım ve Türkiye’nin gelmiş geçmiş en nitelikli bilgi yarışması olan “Ben Bilirim”de şampiyon olacak Sahire Gezen’di.)
Kara tahtanın önünde, tek kollu, güpgüzel bir bayan “Mitoloji” anlatıyordu. Onlarca isim, latinceleri, simgeleri, kutsal hayvan ve bitkileri… baktım ki; öğrenilecek gibi değil! Ders bitsin, hemen çıkacak, kursu bırakacağım. Sahire, tedirginliğimi anladı:
- Zamanla bellersin, dedi. Kaldım ve kursu dereceyle bitirdim.


Kurs günleri evine uğradığımda Balıkçı:
- Bugün size hangi yalanları öğrettiler, diye sorardı. Sözleyin, Solon’un Lydia kralı Kroisos’a öğütlerini aktardığımda; kütüphanesindeki iki kitabı gösterip, onlara bakmamı önerirdi. Bakardım, bu iki şahsiyetin karşılaşmaları, kronolojikman olanaksız… Homeros’un, Herodotos’un, Hellenistan’ın (Yunanistan demezdi) lehine sansür edildiğini ondan öğrenecektim…
Ertesi yıllardaki kurslarda, Çeşme Turizm Okulunda, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinde, Yaşar Üniversitesinde rehberlik öğrencilerine “Mitoloji” dersini ben okuttum. Çoğunun, bir aylık yurtiçi uygulama turlarına ben rehberlik ettim…
Bu kurslar ve dersler kapsamında, o zamanın koşulları gereği, mitoloji teksirleri, Zafer Keskiner’in Salihli Belediye başkanlığı döneminde yaklaşık 100 sayfalık mitoloji (söylencebilim) kitabı yazıp yayınladım.
Kapsamlı bir mitoloji kitabı yazmak, içimde bir ukde idi. Zaten beni bilenler:
- Anlattığın gibi bir mitoloji kitabı yazsana, diyordu.
Yaşar Üniversitesi Senatosunda (o zaman senatördüm), zamanın rektörü:
- Türkçe ve İngilizce hiç yayınımız yok, dedi.
Ben:
- Yazayım, dedim.
Zorlanmadan, çoğu tanrı / tanrıça ve söylencede, yazılı kaynağa bakma gereği duymadan yazıp bitirdim kitabı.
Adını neden “Söylence” koydum? Adının başında ve / veya içinde “mitoloji” geçen birçok kitap var.
Başta Melih Cevdet (Anday), Sabahattin Eyuboğlu, Halikarnas Balıkçısı ve Azra Erhat gibi otoriteler, söyleyiş güçlüğü ve yanlışlıkları yüzünden, “efsane” yerine “söylence” demeye başlamışlardı.
Rehber kursiyerleri olarak, bir uygulama gezisinde:
- Hadi tur boyunca, “mitoloji” yerine “söylencebilim” diyelim dedik. Kırk kadar heyecanlı kursiyerdik. Dediğimizi yaptık. Dönüşte, “söylence” demeyen kalmamıştı. Üstelik pırıl pırıl bir Türkçe idi.

GÖKOVALI’NIN “SÖYLENCE”Sİ…

Yarım yüzyıllık iletişim deneyimimde öğrendiğim şeylerden biri şu: Konuşma dediğin dinleyeni, yazı dediğin okuyanı şaşırtmalı.

Mevlana da:
“… Dünle birlikte gitti cancağızım
Ne kadar söz varsa düne ait,
Şimdi yeni şeyler söylemek lazım!”


Peki, söylencede yeni ne söylenebilir?
Belki yeni metinler çevrilebilir, belki söylenceler yeni bir biçemle (üslup) söylenip yazılabilir. Ben de, 330 sayfalık “SÖYLENCE” kitabımda bunu yapmaya çalıştım. Başka bir deyişle; Halikarnas Balıkçısı’nın, Azra Erhat’ın, Salihli önceki Belediye Başkanı Zafer Keskiner’in, Bilgi Yayınevi sahibi rahmetli Ahmet Tevfik Küflü’nün:
- Anlattığın gibi mitoloji kitabı yazsana, sözlerine uydum.
Başta “Habrokoms ile Antiya”, “Kaunos ile Byblis” olmak üzere, bazı söylenceleri ile ilk kez Türkçe söyledim. “Daphnis ile Klio” ve “Hero ile Leandros”u, daha iyisi yapılamayacağı için, dostum Prof. Dr. Bilge Umar’ın Türkçesiyle koydum kitabıma.
İmzamı taşıyan “SÖYLENCE”nin getirdiği yeniliklerden biri, hemen tüm tanrı, tanrıça ve tanrısal kahramanların fotoğraf ya da çizimlerini koydum bu çalışmama.
“SÖYLENCE”, inanılması zor ilgi gördü. Hakkında övgü dolu yazılar çıktı. (Bu arada Cumhuriyet’ten Serdar Kızık’a, Yeni Asır’dan Ahmet Yazıcıoğlu’na, Sabah’tan Ünal Ersözlü’ye) teşekkür borçluyum.
Bir haber daha : İzmir’in 40 semti kapsamında “KADİFEKALE”yi yazdım, İzmir Kitap Fuarına yetişecek…
 

Prof. Dr. Şadan Gökovalı   -   (Profesyonel Ülkesel Turist Rehberi)

 


Yazarın diğer yazıları:

Bana "iştiyak" larından gelmişler...
Balıkçı ile dostluğum. Manevi Oğul Şadan
Rehberlik ve Söylence
Ben Şadan Gökovalı, "Muhtar" Mehmet'in oğlu

Son eklenenler

Mavi Platform

Denizlerden.com Ekibi

 Elbette...


Doğan Ateş KONURALP

CEVAT ŞAKİR KABAAĞAÇLI'nın bir fotoğrafı var bende, yanındak genç şu anda 75 yaşında, akrabamdır. web Sitenize koymayı düşünürmüsünüz.

hüseyin AKDEMİR

Atlantik okyanusunu gecmenın zamanı ve suresi nedir tesekkurler

Denizlerden.com Ekibi

 Duyurularımızda yer vermiştik. Unutmamız mümkün değil...


eyupsatar

bu gün balıkçının doğum günü Google hatırlamış .

Denizlerden.com Ekibi

 Teşekkür ederiz. Denizlere gidemediğinizde sığınacağınız tek liman...


Doğan KONURALP

Web siteniz çok güzel hazırlanmış, konu seçimleri, fon müziği, yazarlar, deniz hikayeleri hepsi çok güzel. Belki hayallerim gerçekleşmedi ama sitenizi ziyaret ettiğimde yaşamış gibi hissediyorum.

ahmet toyoglu

selamlar ben 30 yasindayim ve hayalim dunyayi dolasmak buna hazirim ama imkanim yok benim size mail atma nedenim boyle tekne ile gezebilen insanlarla irtiabta gecebilmek yardimci olarak hic bir ucret almadan seve seve calisirim ihtiyac olursa bana firsat verirseniz asla pisman etmem simdiden cok tesekkur eder saygilar.irtibat numaram 0543 917 29 91

Hülya Ceylan

bu yazı kanımı dondurdu amatör dalgıçların dalış limiti 30 metredir herkes o kadar şanslı! olmaz http://denizlerden.com/?action=authors&page=author&no=42&icerik=212

Denizlerden.com Ekibi

 [email protected]


Ekrem Tok

Turizmin incisi Çeşme’de DLH nın geçici devirle Çeşme belediyesine işletilmesi için devrettiği Dalyan köy yat bağlama limanının hali içler acısı. Bilginizi rica ederim. Saygılarımla, Ekrem Tok. Not: Fotoğraf göndermek istiyorum e-posta adresinizi gönderirmisiniz.

metin becikoğlu

sayın yönetici. necati zincirkıran üstadın 1992 yılında trt de yayınlanan uzaklar belgeselinin 1 bölümünü rica etsem gönderebilirmisiniz. yanılmıyorsam birde uyumak istiyorum diye içinde geçen bir şiir. youtube dan ve trt arşivinden baktım ama bulamadımj. zahmet olmazssa yardımcı olabilirmisiniz. çok sevinirim.selam sevgiler metin becikoğlu

Ayhan Şahin

Değerli denizci dostlar merhaba 50-60ft.boyunda olabilecek charter trimaranın yan gövdelerinin inşaası bitti.Bundan sonrası için maddi ve dizayn konusunda katkısı olacak,vede yazın Türkiye de,kışın Karaipler de bizzat charter olarak işletecek,arkadaş ve arkadaşlarla işbirliği yapmak [email protected]

Denizlerden.com Ekibi

 Teşekkür ederiz Erdoğan bey. yazarlarımızın yazıları sürekli güncelleniyor.

denizden uzak kalmayın..


ERDOĞAN KAYA (erbey)

Sitenizdeki tüm yazarların yazılarını büyük bir zevkle defalarca okudum. Sitede emeği geçenlere ve yazarlara teşekkürler. Bir denizci olarak yazarlardan daha fazla yazılar bekliyoruz. Lütfen yeni yazılar eklesinler. Selamlar.

Cavit Can Tanyeri

http://www.denizlerden.com/?action=contents&page=content&catno=16&no=142 çalan fon müziği George Dalaras a aitir doğrudur fakat la malaguena yı hiçbiryerde bulamamaktayım rica etsem bu parçayı indirebilieceğim bir platform önerseniz .

Rukiye Güney

Ayça Hanım ve Levent Bey Merhabalar, Ocak ayında Antalya'da yapılacak olan ve 550 kişi katılımlı bir etkinlikte konuşmacı olarak sizi sunabilmek için görüşmek istiyorum. Tel. 0 530 151 53 95 Geri dönüşlerinizi rica ederim. Teşekkürler, iyi çalışmalar

deniz kara

sitenizi çok beğendim deniz kokusu eksik olmasın burnumuzda sevgiler sizinle olsun pruvada yelkovan kuşlarının peşisıra özgürlük işte tam burada

Denizlerden.com Ekibi

 La Malaguena  GEORGE DALARAS


Akif Mustafa YANIK

Pardon şu " Eylül Ekim Ayı Balığı" başlığında çalan şarkıyı öğrenmek istedim. http://www.denizlerden.com/?action=contents&page=content&catno=16&no=142

Denizlerden.com Ekibi

 Straight to the heart SINA VODJANI


Akif Mustafa YANIK

Merhaba,Şuan web sitenizin fon çalan fon müziğini öğrenebilirmiyim? Paylaşımlarınız ve emekleriniz için teşekkür ederim.

Mesajların tümü için tıklayın

Yazarlar

Halikarnas Balıkçısı

CEVAT ŞAKİR KABAAĞAÇLI

Ege kadınları

Kısmet

SADUN BORO

Karadeniz mi, Ege mi ?

Komodor Gözüyle

NECATİ ZİNCİRKIRAN

Yelken seyrinde sert havada denizle uyum sağlamak

Şadanca

PROF.DR.ŞADAN GÖKOVALI

Bana "iştiyak" larından gelmişler...

Rüzgar Baba

HALDUN SEVEL

Yaşamın sırrı

Fırtınaların Efendisi

CUMHUR GÖKOVA

Monte Negro

Ada

CENK ŞAHİN

Baharı beklerken

Okyanuslar

HAKAN ÖGE

Dünya turu için tekne boyutu

Kayıtsızın Yeri

ÖZKAN GÜLKAYNAK

Marinalar

Uzaklar

OSMAN ATASOY

Döndükten sonra olanlar

Alarga

TAYFUN TİMOÇİN

Derdimiz ne

Derinlerdeki İzler

KENAN ERGÜÇ

Derinlik 70 iş bitmiş

Sudan Sebep

BURAK AKIŞIK

Midye Tava

Denizin Derinleri

DENİZ ŞAHİN

Doğru mu yaşıyoruz sizce?

Miço

MELİH ŞENDİL

Yaş 85 yolun yarısı

Mavi Aşk

BURÇAK KARADEMİR

Sıla

Deniz Kızından İnciler

SEMA GÜZELAY

Kızım

Rüzgar Mavisi

EMRE ÖZGEN

Dört Duvar

Hava Durumu Linkleri