Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Ege kelimesinin ve İyonların kökleri

Ege sözcüğünün kökenini ararken işe yunan sözcüğünden girişmeli... Anadol 3 ana kara yani Asya,Avrupa ve Afrika arasında köprü olduğu için neredeyse dünyada ne kadar soy sop varsa hepsinin karışıp kaynadığı koca bir kazandır. Anadoluya girenler üç ana yolu kullandılar.

Yollardan birincisi Ararat yöresinden girer. Örneğin Hititler oradan girmiştir. İkinci yol Torosların üzeridir. Bu yolu Asurlular ve İstanbul2u almaya gelen Araplar aşmışlardır. Üçüncüsü ise Çanakkale ve Boğaziçidir. Balkanlardan gelenler de bu yolu kullanmıştır. İlk iki yol genele giriş yoludur. Ama boğazlar giriş yolundan çok çıkış yolu olarak kullanılmıştır. Selçuklular birinci yoldan Anadolu'ya girmişlerdir. Osmanlılar ise üçüncü yoldan balkanlara çıkmışlardır.

Bu 3 yoldan ayrı ve dördüncü başka bir yol vardır. O yol Ege yoludur. Ege yolu Anadolu'nun çıkış yoludur. Buradan Anadolu topraklarına hemen hemen hiç girilmemiştir. Yunanlılar Egeden Yunanistan geçmiş ama zoru görünce bir süre sonra bir kısmı geri dönmüştür. Anadolu ve Avrupa tarihini etkileyen ess yol Ege yoludur...

Hindistan'ın kutsalı olan Bharata Maha'sında Yavana adına çok rastlanır. Bu çok eski bir kelimedir. Hint göçlerinden Anadoluya ve Mezepotamyaya giren Yavanaslara buralarda Yavon denmeye başlandı. Yüzlerce yıl içinde bu kelime Iyon diye telafuz edilmeye başlandı. Suriyeye göç eden Yavanaslara orada İafes'in oğlu Yavan dendi. Babil'in 2500 yıl önceki işaret yazılarında İyonlara, Ivonoye denmektedir.  İyonların İsa'dan 3000 yıl , günümüzden 5000 yıl önce Anadolu'ya geldikleri anlaşılıyor. Mitolojide İyonlara ait bir söylence Kafkasya'nın Prometheus efsanesine karışır. Prometheus, Dukalion'un ( Büyük tufandan sonra Yunan ulusunu taştan yaratan tanrı) babası, Helen'in dedesidir. Bu mit aslında yunan dilinde taş anlamına gelen laas ile kent ve ulus anlamına gelen laos sözcüğünün benzerliğinden çıkmıştır. Sözde Dukalion ve eşi Pirra yerlere taşlar atmışlar, Pirra'nın taşlarından dişi helenleri Dukalion'unkilerden de eril helenler ortaya çıkmış... 

Yavan sözcüğü aynı zamanda latince "genç" anlamındaki Juvenis sözcüğüyle aynı köktendir. Yavanlar çoğunlukla göç eder haldeydi. Türkçe de var olan yaban ve yabancı kelişmelerinin de aynı kökten olma olasılığı vardır. Yunan milletinin bir ulus olma bilincine vardığı zaman dilimi, Anadolu'dan Yunan ana karasına göç ettiklerinde değil, Dor baskısıyla geri göçlerinde ortaya çıkar. O bilince vardıkları yer yine Anadoludur. İşte bundan ötürü uzak geçmişten doğal olarak habersiz olan Heredotos, Pelasgların İyon ve Eol'lerin dedeleri olduğunu yazar.

Türkçede kullanılan Yunan ve Yunanlı kelimeleri, sonradn türetilmiş değildir.bYavanlar Ararat yolundan Anadolu'ya ayak basar basmaz, Ağrı dağı dolaylarında yaşayan Selçuk Türklerinin ağızlarında dolaşmaya başlayan bir sözcüktür. Toros yaylarındaki insanlarda bu kelimeleri kullanmıştır. Herhalde Selçuklular 11. yüzyılda fransızcada belşiren İyoniyen sözcüğünü duyup da onu yunan çeviremediler a... Hem o zaman Anadoluda frenk ve Fransız etkisi ne gezerdi. Etimolojiyle ilgilenenlere, yavan ve yavana sözü sanskritçede gitmek, yürümek anlamına gelen "ya" kökünden gelmektedir. Bundan dolayı yavan, bir yerden başka bir yere giden halk demektir aslında. Bizim dilimizde e yayılmak ve yaya kelimeleri belki aynı köktendir. Türkçeden olduklarını savunmuyoruz bu sözcüklerin. Diller bütünüyle ayrılmazdan önce insan dillerinden geldiğine değinmek istiyor ve bir olasılıktan söz ediyoruz. Örneğin Türkçe benim sözcüğündeki im bugün rumcada da ime ve ingilizce I'am deki am ile aynı köktendir.

Hindistan'ın veda yazınında yavanalar kambogas, sakas, pahlavalarla birlikte çatriyas denilen savaşçılar grubuna ait olarak gösterilmektedir. Frigyalılarda aynı topluluğa mensuptur. Heredotos, Friglerden Briges ve bazen de Bebriges diye söz eder. Vedalarda da Briges diye anılırlar. Belki de Yavanlar, Friglerce Anadolu'nun batı kıyılarına, Ege'ye sürülmüşledi... Oradan da bir kısmı Yunanistan'a göç etmişlerdi. Büyük tufan söylencesi onlar nereye ayak basmışlarsa, orada filizlenmiştir. Hindistan çıkmalarına neden olan bir tufan var e Himalayalar su altında kalıyor. Sular durulunca Indus ırmağı oluşuyor.  Drken efendim bir tufan daha oluyor  ve Ararat dağını kaplıyor, çekilince de fırat nehri oluşuyor. Daha sonra Dukalion döneminde bir tufan daha oluyor ve o tufandan Parnassos Kutsal Akarı oluşuyor. Sonu assosla osla biten her sözcük slen Anadolu dillerine aittir. Yunan değildir. 

Sonuçta tarih içinde dört büyük yavan ( yunan ) grubu olan Iyon,Akha,Dor ve Eoller batı anadoluda oluşmuşlardı. Bunlar pelasgların saldığı dallardı. Yavanlar denizi ilk kez Ege'ye vardıklarında gördüler. Bu kavimlerin ana dillerinde ogen kelimesi, bulut ya da buluttan dökülen su, yağmur anlamındaydı. Ari söylencesine göre bu gök suyunun içinde Savitri denilen bir tanrı taht kurmuştu.  Bu tanrı elindeki 3 çatallı zıpkınla akarsı ve göllerden balık avlardı. Denizi gören ilk yavanlar sonradan bu tanrıyı Poseidon'a çevirdiler. Yavan kavimlerinde su anlamına gelen Ogen sözcüğü yıllar içinde Agen, ardından Aagen ve en nihayetinde Ege şeklini aldı. Ogenus ( Okyanus ) ve Ogen ( Ege ) kelimeleri, Batı nadol kıyılarına varmış ilk Asya göçmenlerinin denizlere verdikleri adlardır.

Birçok dilde hala Ege sözcüğü Aageus biçimindd yazılmaktadır. Onomatopoetik sözler, yani mırıltı, şırıltı gibi bir şeyin sesini öykünen sözler birçok dilde benzerliklerini korurlar. Örneğin Türkçedeki su kelimesi ingilizcede ( deniz de bolca sudur ya ! ) sea biçimini alır.

Ege denizine aynı zamanda Arşipel de denir. Pelagos deniz, arşi de eski anlamına gelir. Arşipelagos eskideniz demektir. Arşipelagos ile pelaj kelimesi arasında benzerlik bulmamak olanaksızdır. Yurttaşımız Amasyalı tarihçi Strabon, pelaj sözcüğünün ihtiyar, daha doğrusu eski anlamına gelen pediyos kökünden geldiğini yazar. Nitekim Anadolumuzda Eski Dağlar anlamına gelen Pediyos Dağları vardır.

Belki de genç anlamına gelen yavanlar, yani juvenisler, yan, jönler, Anadoluda buldukları, rastladıkları bir halka eski halk demişlerdir. Bu durumda Arşipelagos eski deniz değil, eskilerin denizi anlamına gelecektir. 

Halikarnas Balıkçısı   /   Arşipel... Eser no:20

 

 


Yazarın diğer yazıları:

Ege kadınları
Ege kelimesinin ve İyonların kökleri
Anadolu Akdeniz'dir
İzmir'in tarihi
Dünyanın ilk turisti Heredotos
Tünek Ahmet
Son Mektup (1972 )
Kör Tarlakuşu ve 7 Canlı Elif Kız
Efes
Bahri Sefid Akdeniz

Son eklenenler

Mavi Platform

Denizlerden.com Ekibi

 Elbette...


Doğan Ateş KONURALP

CEVAT ŞAKİR KABAAĞAÇLI'nın bir fotoğrafı var bende, yanındak genç şu anda 75 yaşında, akrabamdır. web Sitenize koymayı düşünürmüsünüz.

hüseyin AKDEMİR

Atlantik okyanusunu gecmenın zamanı ve suresi nedir tesekkurler

Denizlerden.com Ekibi

 Duyurularımızda yer vermiştik. Unutmamız mümkün değil...


eyupsatar

bu gün balıkçının doğum günü Google hatırlamış .

Denizlerden.com Ekibi

 Teşekkür ederiz. Denizlere gidemediğinizde sığınacağınız tek liman...


Doğan KONURALP

Web siteniz çok güzel hazırlanmış, konu seçimleri, fon müziği, yazarlar, deniz hikayeleri hepsi çok güzel. Belki hayallerim gerçekleşmedi ama sitenizi ziyaret ettiğimde yaşamış gibi hissediyorum.

ahmet toyoglu

selamlar ben 30 yasindayim ve hayalim dunyayi dolasmak buna hazirim ama imkanim yok benim size mail atma nedenim boyle tekne ile gezebilen insanlarla irtiabta gecebilmek yardimci olarak hic bir ucret almadan seve seve calisirim ihtiyac olursa bana firsat verirseniz asla pisman etmem simdiden cok tesekkur eder saygilar.irtibat numaram 0543 917 29 91

Hülya Ceylan

bu yazı kanımı dondurdu amatör dalgıçların dalış limiti 30 metredir herkes o kadar şanslı! olmaz http://denizlerden.com/?action=authors&page=author&no=42&icerik=212

Denizlerden.com Ekibi

 [email protected]


Ekrem Tok

Turizmin incisi Çeşme’de DLH nın geçici devirle Çeşme belediyesine işletilmesi için devrettiği Dalyan köy yat bağlama limanının hali içler acısı. Bilginizi rica ederim. Saygılarımla, Ekrem Tok. Not: Fotoğraf göndermek istiyorum e-posta adresinizi gönderirmisiniz.

metin becikoğlu

sayın yönetici. necati zincirkıran üstadın 1992 yılında trt de yayınlanan uzaklar belgeselinin 1 bölümünü rica etsem gönderebilirmisiniz. yanılmıyorsam birde uyumak istiyorum diye içinde geçen bir şiir. youtube dan ve trt arşivinden baktım ama bulamadımj. zahmet olmazssa yardımcı olabilirmisiniz. çok sevinirim.selam sevgiler metin becikoğlu

Ayhan Şahin

Değerli denizci dostlar merhaba 50-60ft.boyunda olabilecek charter trimaranın yan gövdelerinin inşaası bitti.Bundan sonrası için maddi ve dizayn konusunda katkısı olacak,vede yazın Türkiye de,kışın Karaipler de bizzat charter olarak işletecek,arkadaş ve arkadaşlarla işbirliği yapmak [email protected]

Denizlerden.com Ekibi

 Teşekkür ederiz Erdoğan bey. yazarlarımızın yazıları sürekli güncelleniyor.

denizden uzak kalmayın..


ERDOĞAN KAYA (erbey)

Sitenizdeki tüm yazarların yazılarını büyük bir zevkle defalarca okudum. Sitede emeği geçenlere ve yazarlara teşekkürler. Bir denizci olarak yazarlardan daha fazla yazılar bekliyoruz. Lütfen yeni yazılar eklesinler. Selamlar.

Cavit Can Tanyeri

http://www.denizlerden.com/?action=contents&page=content&catno=16&no=142 çalan fon müziği George Dalaras a aitir doğrudur fakat la malaguena yı hiçbiryerde bulamamaktayım rica etsem bu parçayı indirebilieceğim bir platform önerseniz .

Rukiye Güney

Ayça Hanım ve Levent Bey Merhabalar, Ocak ayında Antalya'da yapılacak olan ve 550 kişi katılımlı bir etkinlikte konuşmacı olarak sizi sunabilmek için görüşmek istiyorum. Tel. 0 530 151 53 95 Geri dönüşlerinizi rica ederim. Teşekkürler, iyi çalışmalar

deniz kara

sitenizi çok beğendim deniz kokusu eksik olmasın burnumuzda sevgiler sizinle olsun pruvada yelkovan kuşlarının peşisıra özgürlük işte tam burada

Denizlerden.com Ekibi

 La Malaguena  GEORGE DALARAS


Akif Mustafa YANIK

Pardon şu " Eylül Ekim Ayı Balığı" başlığında çalan şarkıyı öğrenmek istedim. http://www.denizlerden.com/?action=contents&page=content&catno=16&no=142

Denizlerden.com Ekibi

 Straight to the heart SINA VODJANI


Akif Mustafa YANIK

Merhaba,Şuan web sitenizin fon çalan fon müziğini öğrenebilirmiyim? Paylaşımlarınız ve emekleriniz için teşekkür ederim.

Mesajların tümü için tıklayın

Yazarlar

Halikarnas Balıkçısı

CEVAT ŞAKİR KABAAĞAÇLI

Ege kadınları

Kısmet

SADUN BORO

Karadeniz mi, Ege mi ?

Komodor Gözüyle

NECATİ ZİNCİRKIRAN

Yelken seyrinde sert havada denizle uyum sağlamak

Şadanca

PROF.DR.ŞADAN GÖKOVALI

Bana "iştiyak" larından gelmişler...

Rüzgar Baba

HALDUN SEVEL

Yaşamın sırrı

Fırtınaların Efendisi

CUMHUR GÖKOVA

Monte Negro

Ada

CENK ŞAHİN

Baharı beklerken

Okyanuslar

HAKAN ÖGE

Dünya turu için tekne boyutu

Kayıtsızın Yeri

ÖZKAN GÜLKAYNAK

Marinalar

Uzaklar

OSMAN ATASOY

Döndükten sonra olanlar

Alarga

TAYFUN TİMOÇİN

Derdimiz ne

Derinlerdeki İzler

KENAN ERGÜÇ

Derinlik 70 iş bitmiş

Sudan Sebep

BURAK AKIŞIK

Midye Tava

Denizin Derinleri

DENİZ ŞAHİN

Doğru mu yaşıyoruz sizce?

Miço

MELİH ŞENDİL

Yaş 85 yolun yarısı

Mavi Aşk

BURÇAK KARADEMİR

Sıla

Deniz Kızından İnciler

SEMA GÜZELAY

Kızım

Rüzgar Mavisi

EMRE ÖZGEN

Dört Duvar

Hava Durumu Linkleri