Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Demirleme üzerine birkaç söz

Teknenin en önemli donanımları arasındadır. Demirler, deniz tabanına gömülerek tekneleri frenlerler. Demirler, teknelerin el frenidir. Bir iki demir türü hariç, bütün demirlerin kum zemine gömülerek tekneleri durdurması amaçlanır. Demirlerin kayalara veya yosun diplerine takılması, güvenli bir biçimde tuttuğu anlamına gelmez. Sağlam imalatı dışında demirin kalitesi, en çok, kuma gömülebilme kabiliyeti ve süresi, ağırlığına göre ürettiği tutma gücüyle ölçülür.
Son nesil demirlerin denge merkezleri, kuma saplanan kısımlarında yoğunlaştırılmıştır. Bu, genellikle gaga kısmına dökülen kurşun ağırlık ve demir bedeninin içi boş imal edilmesiyle sağlanmaktadır.


Bu şekilde imal edilen demirler, sert kum zeminlere bile, daha az kaloma ile kolayca gömülebilmektedir. Birçok demir türü, kum zemine gömüldükten sonra büyük tutma gücü üretir. Ancak bazı demirlerin gaga kısımları yeterince keskin tasarlanmadığı için, sert zeminde ilk dalışı sağlamak bir hayli zor olmaktadır. Bence bunlardan en ilginç olanı, ‘’Bruce’’ diye adlandırılan demir türüdür. ‘’Bruce’’ tam anlamıyla gömüldükten sonra, çok büyük tutma gücü sağlar. Kuzey Denizi’nde birçok petrol platformu bile bu demirlerin devasa boyutlarıyla kış fırtınalarına karşı dururlar. Ancak Bruce, denge merkezi önde tutulmadığı ve yeterince keskin veya sivri bir uca sahip olmadığı için, onu sert zemine gömmek zordur. Hatta zaman zaman mümkün bile değildir. Sert zeminde yeterli kaloma bırakıp, tornistan verildiğinde ‘’Bruce’’ demirinin gömülene kadar uzun bir kızaklama yaptığını görürsünüz.
 

Demirleme konusunda uzun yılların birikimine sahip denizciler, uygun zemin seçerek, yeteri miktarda kaloma bırakarak, doğru manevralar yaparak, demirlerini güvenli bir biçimde oturtmayı becerebilirler.
Kayıtsız’da 3 farklı türde demir vardı. Kum zeminde CQR, çok zorlu koşullarda bile, Kayıtsız’ın güvenli demirlemesini sağladı. Rüzgarın 50 knot estiği demir yerlerinde bile yeterli kaloma ile zaman zaman tam yol tornistan vermeme rağmen, asla taramadı. Kendi yaptığımız 16 kg.lık Delta, CQR’dan çok daha güvenilir bir demirdi. Buna rağmen onu yedek demir olarak sakladım. Danfort’a benzer ‘’Brinatty’’ demiri de, ‘’kıç demiri’’ olarak kullandığım, pratik ve iyi tutan bir demirdi.
Yeni bir demir satın alınacaksa, ağırlığına göre tutma gücü dışında, sert zemine gömülebilme yeteneğinin de göz önünde bulundurulması yeterli olur. Delta ve Spade, seri biçimde sert zemine gömülebilme ve yüksek tutma güçleriyle oldukça iyi seçeneklerdendir. Ülkemizde tasarlanmış ve üretilmekte olan, ‘’Ultra’’ marka demir, sert zeminlere kolaylıkla gömülüp, büyük tutma gücü ürettiğinden, belki de dünyanın en iyi demirlerindendir. Ultra, bazı teknik nedenlerle paslanmaz çelikten imal edilmektedir. Demirleme sırasında uzun dönem sualtında tutulması, galvaniz kaplı demir zincirinde galvanik korozyona sebebiyet verebilir. Bu nedenle üzerindeki silindirik bara, bir küçük anot tutya yerleştirilmesi yararlıdır.


Tüm bunlara rağmen, güvenli biçimde demirlemek, demirin türü kadar, demirleme konusunda tecrübe ve bilgi birikimine de bağlıdır. Piyasaya yeni sunulan demirlerin üreticileri kendi reklamlarını yaparken, diğer demir türlerini abartılı bir biçimde eleştirirler. Doğru demirleme tekniği ve doğru ölçülerde demir türleri kullanıldığında, birçok demir türü halen güvenilirdir.
Kayalık veya yosun zeminlerde demirlemek için mutlaka farklı demir türlerine ihtiyaç vardır. Yosun zeminde, yosunları uzun kolu ile aralayıp zemine gömülebilen Admiralty, iyi bir seçenek olarak görünmektedir. Kayalık zeminde de kayalara kolay takıldığı için bu demiri en iyi demirlerden biri olarak niteleyen birçok denizci vardır. Admiralty, kum zemine doğru gömülse bile, ağırlığına göre son derece düşük tutma gücü sağlar. Örneğin 10 kg.lık bir Delta’nın kum zeminde ürettiği gücün aynısı, yaklaşık 40 kg.lık Admiralty ile sağlanabilir. Çok zorlu koşullarda ardı ardına bağlanan 2 demir kullanmak, son derece güvenlidir.
Solugan alan demir yerlerinde, teknenin başı, kıçtan atılan 2. bir demirle, soluganların geldiği yönde tutularak teknenin yalpaya düşmesi azaltılabilir. 2. demiri kolaylıkla, pratik bir biçimde vira ve funda etmek için, teknenin kıçına uygun bir makara donanımı eklenebilir. Hatta demir, zincir ve halatı, sürekli bu donanımın üzerinde de tutulabilir. İkinci demir kullanmanın bir diğer avantajı, dar alanlarda teknenin gezinmesini engellemesi veya azaltmasıdır. Kıçtan atılan 2. demir, bir fırdöndü vasıtasıyla baştan atılan diğer demir ile birleştirilirse, tekne sadece kendi boyu kadar bir dairenin içinde hareket eder. Demirleme tekniğinde buna ‘’karamusal vurmak’’ denir.
Kıçta bulunan 2.demir, aynı zamanda baştankara olunması gerken yerlerde kolaylıkla demirleme imkanı sağlar.


Uzun dönem deniz hayatı yaşayacak bir tekne sahibinin 35 metrelere kadar demirleyebilecek ve gerektiğinde onu takıldığı yerden kurtarabilecek donanıma sahip olması yararlıdır. Zemine uygun bir demir türü, devamına eklenecek 5-6 metre zincir ve halat ile çok derin sulara bile demirlenebilir. Birçok zemin türünde iyi sonuç verdiği için Grapnel tip olarak adlandırılan 4 tırnak balıkçı çapaları, bu tür demirlemelere uygundur. Ancak grapnel tip çapaların ağırlıklarına göre tutma güçleri, tıpkı Admiralty demirlerde olduğu gibi küçüktür. Bu nedenle yeterince büyük kullanılmalıdır. Ne yazık ki böyle bir demiri teknede bulundurmak pek pratik değildir. Bu nedenle sadece özel yerlerde demirlemek için kolları demonte edilebilen özel bir demir imal etmeye değer diyebilirim. Bu şekilde bir demiri daha önce imal etmiş, derin kayalık yerlerde büyük yararını görmüştüm. Dünya çevresindeki turumda Kayıtsız’da böyle bir demir bulundurmamam, pişmanlıklarımdan biridir. Grapnel tip demiri takıldığı yerden kurtarmanın en pratik yolu, üzerine bir kılavuz halat, ucuna da küçük bir şamandıra bağlamaktır.


Tekneyi sürükleyecek kadar rüzgar yoksa, demirin kuma gömülmesi, tornistan verilerek sağlanmalı ve kontrol edilmelidir. Özellikle sert havalarda demir zinciri ve tekne arasında elastikiyet sağlayan halat veya şokları alacak kuvvetli bir lastik bulundurulması şarttır. Zaman zaman resiflere dolanan zincir, arada elastikiyet sağlayacak bir unsur yoksa, ırgat veya babalar üzerinde ağır yükler oluşturur. Bunların ani şokları da tekneye iletilir. Bu, hem teknenin yapılarına zarar verir, hem de sert şoklar veya zincirden iletilen sesler nedeniyle dinlenmeye veya uyumaya fırsat tanımaz.


6-7 tona kadar teknelere ırgat yerleştirmenin (herhangi bir zafiyet veya sağlık sorunu olmadığı sürece) çok gerekli olduğunu düşünmüyorum. Kayıtsız’a 2. el bulduğum basit bir mekanik ırgat yerleştirmiştim. Buna rağmen çoğu zaman demiri kas gücüyle vira ettim. Baş taraftaki zincir makarasına eklenen, bırakıldığında demirin geri gitmesini engelleyen kuvvetli metal bir tırnak (Chain pawl) bizi dinlendirerek, daha kolay demir almamızı sağlar. 

 

Özkan Gülkaynak
 


Yazarın diğer yazıları:

Marinalar
Demirleme üzerine birkaç söz
Sadun Boro dev bir deniz feneridir
Vatan Hainleri
Bir Küçük, Büyük Tekne
Daldan Dala
Ege kirleniyor

Son eklenenler

Mavi Platform

Denizlerden.com Ekibi

 Elbette...


Doğan Ateş KONURALP

CEVAT ŞAKİR KABAAĞAÇLI'nın bir fotoğrafı var bende, yanındak genç şu anda 75 yaşında, akrabamdır. web Sitenize koymayı düşünürmüsünüz.

hüseyin AKDEMİR

Atlantik okyanusunu gecmenın zamanı ve suresi nedir tesekkurler

Denizlerden.com Ekibi

 Duyurularımızda yer vermiştik. Unutmamız mümkün değil...


eyupsatar

bu gün balıkçının doğum günü Google hatırlamış .

Denizlerden.com Ekibi

 Teşekkür ederiz. Denizlere gidemediğinizde sığınacağınız tek liman...


Doğan KONURALP

Web siteniz çok güzel hazırlanmış, konu seçimleri, fon müziği, yazarlar, deniz hikayeleri hepsi çok güzel. Belki hayallerim gerçekleşmedi ama sitenizi ziyaret ettiğimde yaşamış gibi hissediyorum.

ahmet toyoglu

selamlar ben 30 yasindayim ve hayalim dunyayi dolasmak buna hazirim ama imkanim yok benim size mail atma nedenim boyle tekne ile gezebilen insanlarla irtiabta gecebilmek yardimci olarak hic bir ucret almadan seve seve calisirim ihtiyac olursa bana firsat verirseniz asla pisman etmem simdiden cok tesekkur eder saygilar.irtibat numaram 0543 917 29 91

Hülya Ceylan

bu yazı kanımı dondurdu amatör dalgıçların dalış limiti 30 metredir herkes o kadar şanslı! olmaz http://denizlerden.com/?action=authors&page=author&no=42&icerik=212

Denizlerden.com Ekibi

 [email protected]


Ekrem Tok

Turizmin incisi Çeşme’de DLH nın geçici devirle Çeşme belediyesine işletilmesi için devrettiği Dalyan köy yat bağlama limanının hali içler acısı. Bilginizi rica ederim. Saygılarımla, Ekrem Tok. Not: Fotoğraf göndermek istiyorum e-posta adresinizi gönderirmisiniz.

metin becikoğlu

sayın yönetici. necati zincirkıran üstadın 1992 yılında trt de yayınlanan uzaklar belgeselinin 1 bölümünü rica etsem gönderebilirmisiniz. yanılmıyorsam birde uyumak istiyorum diye içinde geçen bir şiir. youtube dan ve trt arşivinden baktım ama bulamadımj. zahmet olmazssa yardımcı olabilirmisiniz. çok sevinirim.selam sevgiler metin becikoğlu

Ayhan Şahin

Değerli denizci dostlar merhaba 50-60ft.boyunda olabilecek charter trimaranın yan gövdelerinin inşaası bitti.Bundan sonrası için maddi ve dizayn konusunda katkısı olacak,vede yazın Türkiye de,kışın Karaipler de bizzat charter olarak işletecek,arkadaş ve arkadaşlarla işbirliği yapmak [email protected]

Denizlerden.com Ekibi

 Teşekkür ederiz Erdoğan bey. yazarlarımızın yazıları sürekli güncelleniyor.

denizden uzak kalmayın..


ERDOĞAN KAYA (erbey)

Sitenizdeki tüm yazarların yazılarını büyük bir zevkle defalarca okudum. Sitede emeği geçenlere ve yazarlara teşekkürler. Bir denizci olarak yazarlardan daha fazla yazılar bekliyoruz. Lütfen yeni yazılar eklesinler. Selamlar.

Cavit Can Tanyeri

http://www.denizlerden.com/?action=contents&page=content&catno=16&no=142 çalan fon müziği George Dalaras a aitir doğrudur fakat la malaguena yı hiçbiryerde bulamamaktayım rica etsem bu parçayı indirebilieceğim bir platform önerseniz .

Rukiye Güney

Ayça Hanım ve Levent Bey Merhabalar, Ocak ayında Antalya'da yapılacak olan ve 550 kişi katılımlı bir etkinlikte konuşmacı olarak sizi sunabilmek için görüşmek istiyorum. Tel. 0 530 151 53 95 Geri dönüşlerinizi rica ederim. Teşekkürler, iyi çalışmalar

deniz kara

sitenizi çok beğendim deniz kokusu eksik olmasın burnumuzda sevgiler sizinle olsun pruvada yelkovan kuşlarının peşisıra özgürlük işte tam burada

Denizlerden.com Ekibi

 La Malaguena  GEORGE DALARAS


Akif Mustafa YANIK

Pardon şu " Eylül Ekim Ayı Balığı" başlığında çalan şarkıyı öğrenmek istedim. http://www.denizlerden.com/?action=contents&page=content&catno=16&no=142

Denizlerden.com Ekibi

 Straight to the heart SINA VODJANI


Akif Mustafa YANIK

Merhaba,Şuan web sitenizin fon çalan fon müziğini öğrenebilirmiyim? Paylaşımlarınız ve emekleriniz için teşekkür ederim.

Mesajların tümü için tıklayın

Yazarlar

Halikarnas Balıkçısı

CEVAT ŞAKİR KABAAĞAÇLI

Ege kadınları

Kısmet

SADUN BORO

Karadeniz mi, Ege mi ?

Komodor Gözüyle

NECATİ ZİNCİRKIRAN

Yelken seyrinde sert havada denizle uyum sağlamak

Şadanca

PROF.DR.ŞADAN GÖKOVALI

Bana "iştiyak" larından gelmişler...

Rüzgar Baba

HALDUN SEVEL

Yaşamın sırrı

Fırtınaların Efendisi

CUMHUR GÖKOVA

Monte Negro

Ada

CENK ŞAHİN

Baharı beklerken

Okyanuslar

HAKAN ÖGE

Dünya turu için tekne boyutu

Kayıtsızın Yeri

ÖZKAN GÜLKAYNAK

Marinalar

Uzaklar

OSMAN ATASOY

Döndükten sonra olanlar

Alarga

TAYFUN TİMOÇİN

Derdimiz ne

Derinlerdeki İzler

KENAN ERGÜÇ

Derinlik 70 iş bitmiş

Sudan Sebep

BURAK AKIŞIK

Midye Tava

Denizin Derinleri

DENİZ ŞAHİN

Doğru mu yaşıyoruz sizce?

Miço

MELİH ŞENDİL

Yaş 85 yolun yarısı

Mavi Aşk

BURÇAK KARADEMİR

Sıla

Deniz Kızından İnciler

SEMA GÜZELAY

Kızım

Rüzgar Mavisi

EMRE ÖZGEN

Dört Duvar

Hava Durumu Linkleri