Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Halatlar

Yelkene yeni başlayanlar yada bir yelkenli bir yatı keyif ve gezi amaçlı kullananlar için sadece iki çeşit halat adını ezberlemeleri rahatça seyir yapabilmeleri için yeterli olacaktır. Bu terimleşmiş iki halat adı tekne boyutu ne olursa olsun tüm yelkenli tekneler için geçerli olacaktır .Bunlardan birincisi yelkenleri yukarı basmaya ve aşağıya indirmeye yarayan mandar, diğeri ise yelken ile rüzgar arasındaki açıyı ayarlamaya yarayan iskotadır. Ancak mandar yelkeni basmaya yarasa da iskota rüzgarla yelken arasındaki açıyı değiştirse de ileri yelkenciler için sadece bu halatlar asla yeterli değildir. Yelkendeki derinliği ayarlamak hatta hava ve deniz şartlarına göre bu derinliği hareket ettirmek için yelkenin çeşitli yerlerine (genelde yakalarına) bağlanmış ek halatlar veya el inceleri kullanılır.

Halatların ölçü birimi Burgata’dır.Burgata’yı birimini kullanmak için halatın çevresini bilmeliyiz.
1 Burgata = 1 Inch = 2,54cm

Eğer ipin çevresi 2,54 cm ve üzerindeyse artık halat olarak isimlendirilir. Bu ölçünün altında kalan ipleri ise denizcilik dilinde el incesi, gırcala, ispavlo, savlo gibi terimlerle belirtiriz. Madeni halatlar ise çaplarına bakılarak ölçülür. Madeni halatların ölçü birimi ise pus'tur. Bir pus da 2.54 cm'e eşittir.

Halatların Seçimi :

Yelkenli teknemizde kullanacağımız halatları seçerken öncelikle kullanım yerlerini ve amaçlarını belirlemeliyiz çünkü kullanım yerlerine göre kalınlığı, esnekliği, hafifliği, yüzerliği, kopma kuvveti, örgülü olup olmadığı, suya ve sürtünmeye dayanımı, bağ yapmaya uygunluğu, elle kavranmaları ve bazı yerlerde elimizi yormamasına bakmamız gerekmektedir.


İskotalar

İskotalar yelken ile rüzgar arasındaki açıyı ayarlamamızı sağlarlar. Yelkenin büyüklüğü ile orantılı olarak çapları artar. İskota olarak kullanılan halatlarda en sıkı orsa seyrinde bile esneme payı çok önemli değildir. Zaten makara sistemleri ile kullanılırlar ve rüzgar kuvvetlendikçe gerginlikleri artar.İskotaların seçiminde elimizde rahat kavrayacağımız genelde pamuklu gibi olanlar tercih edilir. Ayrıca ne kadar kalın olurlarsa o kadar rahat kullanılırlar ama küçük seyyar salmalı sportif teknelerde ve rüzgarsız havalarda kalın iskota sorun olmaktadır. Özellikle küçük teknelerde rüzgarın az estiği havalarda kalın iskotalar ağırlıklarından dolayı yelkene geniş açı vermeyi engelleyici özellik gösteririler. Üstelik bir de suya girmiş ve suyu emmişlerse iyice ağırlaşırlar.Dolayısıyla yarışmayı düşünenler için 2 farklı tip iskota bulundurmak en kesin çözümdür.

Şİddetli esen havalarda daha ince iskota kullanmak neden uygun değildir? Sert rüzgarda dümen hakimiyetinin kaybolmasını engellemek ve tekne dengesini korumak için özellikle sağanaklı (hızlı rüzgar) havalarda yelkendeki fazla kuvvetin çabuk kaybedilmesi gerekebilir.

Bu durumda iskotalar hızlıca bırakılırlar. İşte bu esnada özellikle ince iskotalar sürtünmeden dolayı elimizi yakarlar veya gerginlikten daha da inceldikleri için kullanımları zorlaşır. Elimizin yanma durumu nispeten eldiven ile çözülse de kullanım zorluğu devam eder. Ayrıca küçük sportif teknelerde yarışan ve kuvvetlerin el ile hissedilmesinin kullanım hakimiyetini arttırdığını düşünen iyi yarışçılar eldiven kullanmazlar.

Mandarlar

Mandarlar ana yelken, balon yelken, flok yada cenova gibi yelkenleri yukarı basmaya ve indirmeye yarayan halatlardır. Mandarları kaliteli ve doğru tipte seçmek yelken performansını büyük ölçüde artırır. Mandar halatlarında kalite kelimesinden kasıt yelken halatının esnememesidir.Halatları az çok tanıyorsak gözümüzle ve elimizle kalitesini anlayabiliriz.
Yelkenli ile seyire çıkmadan önce mandarlar yardımıyla yelkeni yukarı bastığımızda en genel olarak yelkenin ön kısmındaki kırışıklar gidene kadar mandarı basarız. Genelde sert havalarda mandarların gergin olması gerekir. Fakat halatımız kaliteli değilse yada çok örgülü ise yani esneme payı yüksek bir halatsa özellikle rüzgarlı havalarda kısa süre sonra yelkenin ön yakasında(orsa yakası) tekrar kırışıklar görülmeye başlanır.Bu durum flok veya cenovalar da ise hafif bombeleşme olarak göze çarpar.Ileri seviyede ve yarışan yelkenciler için esneyen bir mandarla denizde mücadele etmek boşuna zaman kaybından başka bir şey değildir. Esneyen bir mandarla yelkeni trim etmek neredeyse kabusa dönüşür. O yüzden mandar iplerinde ekonomi yapılmasını tavsiye etmek ve esneme payları yüksek olan(%5-%10) çok örgülü halatları kullanmak doğru tercih olamaz.




Diğer Halatlar

Diğer halatlar bölümünde yelkene istediğimiz ayarları yapabilmemize yarayan ve teknemizi bağladığımız halatlardan söz edelim. Yelkenin alt yakasını,ön yakasını ve pupa palangasını kullanarak çeşitli ayarlar yaptığımız halatlarında esneme paylarının çok olmasını istemeyiz.Çünkü rüzgarlı havalarda yelken üzerinde artan basınçla esneyen halat ince ayar yapmayı imkansız kılar ve esneyerek devamlı ayarını bozar.Limandayken teknemizi bağladığımız tonoz,palamar ve açmaz halatları ise yelken ayar halatlarından farklı özellikler isterler.Özellikle tonoz halatının yüzer olması veya iyi batamaması motor kuvvet çıkarken pervaneye dolanmasına veya salmaya takılmasına neden olur.O yüzden tonozlarda ağır ve çabuk batan halatlar kullanılmalıdır.Çoğu kişi tonoz halatının kekamoz ve yosun tutmaması için tonoz halatını bağlıyken teknede tutarlar ve seyire çıkarken suya atarlar fakat kuru olan ve üzerinde kekamoz gibi deniz canlıları birikmeyen bu halatın daha yavaş batacağı bilinmelidir.O yüzden seyire çıkmadan biraz önce fazlalığı suya bırakılarak batmasını sağlanmak takılmaları büyük ölçüde engellemek için en güvenli yöntemdir.
Palamar halatlarının esnemesi hiç sorun değildir hatta esnemeleri faydalıdır.Tekneye zarar vermemesi için ve rüzgarlı havalarda sert darbeler oluşmaması için çeşitli yay düzenekleri bile kullanılır.

 

 

 

 

 

 

Kaynak : Yokulu

 

 

Son eklenenler

Mavi Platform

Denizlerden.com Ekibi

 Elbette...


Doğan Ateş KONURALP

CEVAT ŞAKİR KABAAĞAÇLI'nın bir fotoğrafı var bende, yanındak genç şu anda 75 yaşında, akrabamdır. web Sitenize koymayı düşünürmüsünüz.

hüseyin AKDEMİR

Atlantik okyanusunu gecmenın zamanı ve suresi nedir tesekkurler

Denizlerden.com Ekibi

 Duyurularımızda yer vermiştik. Unutmamız mümkün değil...


eyupsatar

bu gün balıkçının doğum günü Google hatırlamış .

Denizlerden.com Ekibi

 Teşekkür ederiz. Denizlere gidemediğinizde sığınacağınız tek liman...


Doğan KONURALP

Web siteniz çok güzel hazırlanmış, konu seçimleri, fon müziği, yazarlar, deniz hikayeleri hepsi çok güzel. Belki hayallerim gerçekleşmedi ama sitenizi ziyaret ettiğimde yaşamış gibi hissediyorum.

ahmet toyoglu

selamlar ben 30 yasindayim ve hayalim dunyayi dolasmak buna hazirim ama imkanim yok benim size mail atma nedenim boyle tekne ile gezebilen insanlarla irtiabta gecebilmek yardimci olarak hic bir ucret almadan seve seve calisirim ihtiyac olursa bana firsat verirseniz asla pisman etmem simdiden cok tesekkur eder saygilar.irtibat numaram 0543 917 29 91

Hülya Ceylan

bu yazı kanımı dondurdu amatör dalgıçların dalış limiti 30 metredir herkes o kadar şanslı! olmaz http://denizlerden.com/?action=authors&page=author&no=42&icerik=212

Denizlerden.com Ekibi

 [email protected]


Ekrem Tok

Turizmin incisi Çeşme’de DLH nın geçici devirle Çeşme belediyesine işletilmesi için devrettiği Dalyan köy yat bağlama limanının hali içler acısı. Bilginizi rica ederim. Saygılarımla, Ekrem Tok. Not: Fotoğraf göndermek istiyorum e-posta adresinizi gönderirmisiniz.

metin becikoğlu

sayın yönetici. necati zincirkıran üstadın 1992 yılında trt de yayınlanan uzaklar belgeselinin 1 bölümünü rica etsem gönderebilirmisiniz. yanılmıyorsam birde uyumak istiyorum diye içinde geçen bir şiir. youtube dan ve trt arşivinden baktım ama bulamadımj. zahmet olmazssa yardımcı olabilirmisiniz. çok sevinirim.selam sevgiler metin becikoğlu

Ayhan Şahin

Değerli denizci dostlar merhaba 50-60ft.boyunda olabilecek charter trimaranın yan gövdelerinin inşaası bitti.Bundan sonrası için maddi ve dizayn konusunda katkısı olacak,vede yazın Türkiye de,kışın Karaipler de bizzat charter olarak işletecek,arkadaş ve arkadaşlarla işbirliği yapmak [email protected]

Denizlerden.com Ekibi

 Teşekkür ederiz Erdoğan bey. yazarlarımızın yazıları sürekli güncelleniyor.

denizden uzak kalmayın..


ERDOĞAN KAYA (erbey)

Sitenizdeki tüm yazarların yazılarını büyük bir zevkle defalarca okudum. Sitede emeği geçenlere ve yazarlara teşekkürler. Bir denizci olarak yazarlardan daha fazla yazılar bekliyoruz. Lütfen yeni yazılar eklesinler. Selamlar.

Cavit Can Tanyeri

http://www.denizlerden.com/?action=contents&page=content&catno=16&no=142 çalan fon müziği George Dalaras a aitir doğrudur fakat la malaguena yı hiçbiryerde bulamamaktayım rica etsem bu parçayı indirebilieceğim bir platform önerseniz .

Rukiye Güney

Ayça Hanım ve Levent Bey Merhabalar, Ocak ayında Antalya'da yapılacak olan ve 550 kişi katılımlı bir etkinlikte konuşmacı olarak sizi sunabilmek için görüşmek istiyorum. Tel. 0 530 151 53 95 Geri dönüşlerinizi rica ederim. Teşekkürler, iyi çalışmalar

deniz kara

sitenizi çok beğendim deniz kokusu eksik olmasın burnumuzda sevgiler sizinle olsun pruvada yelkovan kuşlarının peşisıra özgürlük işte tam burada

Denizlerden.com Ekibi

 La Malaguena  GEORGE DALARAS


Akif Mustafa YANIK

Pardon şu " Eylül Ekim Ayı Balığı" başlığında çalan şarkıyı öğrenmek istedim. http://www.denizlerden.com/?action=contents&page=content&catno=16&no=142

Denizlerden.com Ekibi

 Straight to the heart SINA VODJANI


Akif Mustafa YANIK

Merhaba,Şuan web sitenizin fon çalan fon müziğini öğrenebilirmiyim? Paylaşımlarınız ve emekleriniz için teşekkür ederim.

Mesajların tümü için tıklayın

Yazarlar

Halikarnas Balıkçısı

CEVAT ŞAKİR KABAAĞAÇLI

Ege kadınları

Kısmet

SADUN BORO

Karadeniz mi, Ege mi ?

Komodor Gözüyle

NECATİ ZİNCİRKIRAN

Yelken seyrinde sert havada denizle uyum sağlamak

Şadanca

PROF.DR.ŞADAN GÖKOVALI

Bana "iştiyak" larından gelmişler...

Rüzgar Baba

HALDUN SEVEL

Yaşamın sırrı

Fırtınaların Efendisi

CUMHUR GÖKOVA

Monte Negro

Ada

CENK ŞAHİN

Baharı beklerken

Okyanuslar

HAKAN ÖGE

Dünya turu için tekne boyutu

Kayıtsızın Yeri

ÖZKAN GÜLKAYNAK

Marinalar

Uzaklar

OSMAN ATASOY

Döndükten sonra olanlar

Alarga

TAYFUN TİMOÇİN

Derdimiz ne

Derinlerdeki İzler

KENAN ERGÜÇ

Derinlik 70 iş bitmiş

Sudan Sebep

BURAK AKIŞIK

Midye Tava

Denizin Derinleri

DENİZ ŞAHİN

Doğru mu yaşıyoruz sizce?

Miço

MELİH ŞENDİL

Yaş 85 yolun yarısı

Mavi Aşk

BURÇAK KARADEMİR

Sıla

Deniz Kızından İnciler

SEMA GÜZELAY

Kızım

Rüzgar Mavisi

EMRE ÖZGEN

Dört Duvar

Hava Durumu Linkleri